Zaman İfadeleri
IN · ON · AT · for · since · ago
Zaman edatları aslında bir "yakınlaştırma" mantığına dayanır: geniş zaman dilimi → IN, belirli gün → ON, tam saat/an → AT. Ayrıca for/since/ago ve sıklık zarflarını bol örnekle netleştireceğiz.
IN / ON / AT — "Huni Mantığı"
Big → SmallÜç edatı ezberlemek yerine huni gibi düşün: en genişten en dara doğru daralır. IN büyük dilimler (yıl, ay, mevsim), ON belirli günler/tarihler, AT ise tam an/saat. Geniş başlar, noktaya iner.
IN — geniş
- in 2024 (yıl)
- in May (ay)
- in summer (mevsim)
- in the morning
- in the 21st century
- in two hours (… sonra)
ON — gün
- on Monday
- on May 5th (tarih)
- on my birthday
- on the weekend
- on New Year's Day
- on Friday morning
AT — an
- at 7 o'clock
- at noon / midnight
- at night
- at the weekend (UK)
- at the moment
- at breakfast
Tuzaklar
in the morning ama at night.
Önünde this/last/next/every varsa edat KULLANILMAZ: this morning, last week, next year (in/on/at YOK).
for / since / ago — Süre mi, Başlangıç mı?
Duration vs Starting Pointfor = ne kadar süre (3 days). since = ne zamandan beri (2019). ago = … önce (geçmiş nokta).
| Kelime | Örnek (sağlık) | Türkçe |
|---|---|---|
| for + süre | She has had a fever for three days. 🔊 | Üç gündür ateşi var. (süre) |
| since + başlangıç | He has been on this diet since January. 🔊 | Ocak'tan beri bu diyette. (başlangıç noktası) |
| ago süre + ago | The surgery took place two weeks ago. 🔊 | Ameliyat iki hafta önce oldu. (Past Simple) |
for/since → Present Perfect · ago → Past Simple
for/since genelde has/have + V3 ile: "has lived since 2010".
ago hep Past Simple ile: "died two years ago" (✓), "has died two years ago" (✗).
Sıklık Zarfları & Yeri
always · usually · rarely · neverKural basit: sıklık zarfı normal fiilden ÖNCE, ama "be" (am/is/are) fiilinden SONRA gelir.
özne + [zarf] + fiil · özne + be + [zarf]| Zarf (sıklık) | Örnek (sağlık) | Türkçe |
|---|---|---|
| always %100 | Nurses always wash their hands before surgery. 🔊 | Hemşireler ameliyattan önce ellerini her zaman yıkar. |
| usually | The symptoms usually appear at night. 🔊 | Belirtiler genellikle gece çıkar. |
| often / sometimes | Patients sometimes forget their medication. 🔊 | Hastalar bazen ilaçlarını unutur. |
| rarely / seldom | This side effect is rarely serious. 🔊 | Bu yan etki nadiren ciddidir. (be'den sonra) |
| never %0 | He never skips his morning dose. 🔊 | Sabah dozunu asla atlamaz. |
Zaman Zarfı Hangi Tense'i Çağırır?
Time Marker → TenseYÖKDİL'in en sevdiği ipucu: cümledeki zaman kelimesi sana hangi zamanı kullanacağını söyler.
| Zaman kelimesi | Çağırdığı tense | Mini örnek |
|---|---|---|
| every day, usually, often | Present Simple | She takes her pills every day.Her gün haplarını alır. |
| now, at the moment, currently | Present Continuous | He is recovering now.Şu anda iyileşiyor. |
| yesterday, ago, last week, in 2010 | Past Simple | The clinic opened in 2010.Klinik 2010 yılında açıldı. |
| for, since, already, yet, ever, just | Present Perfect | She has worked here since May.Mayıs'tan beri burada çalışıyor. |
| by the time, before (geçmişte) | Past Perfect | He had left before we arrived.Biz varmadan önce (çoktan) ayrılmıştı. |
| tomorrow, next week, soon | Future (will / going to) | Results will come tomorrow.Sonuçlar yarın gelecek. |
| by 2030, by next year | Future Perfect | By 2030 they will have found a cure.2030'a kadar bir tedavi bulmuş olacaklar. |
when / while / by / during — Zaman Bağlaçları
Time Linkerswhile + uzun süren olay (-ing), when + ani olay, during + isim, by + son tarih.
| Bağlaç | Örnek (sağlık) | Türkçe |
|---|---|---|
| while + -ing | While operating, the surgeon stayed calm. 🔊 | Ameliyat ederken cerrah sakin kaldı. |
| when ani olay | When the alarm rang, the nurse rushed in. 🔊 | Alarm çalınca hemşire içeri koştu. |
| during + isim | Blood pressure rises during exercise. 🔊 | Tansiyon egzersiz sırasında yükselir. |
| by … -e kadar | The wound should heal by next week. 🔊 | Yara gelecek haftaya kadar iyileşmeli. |
during vs while
during + isim (during surgery) · while + cümle/-ing (while he was operating). Anlam aynı, dilbilgisi farklı.
Özet — YÖKDİL İpuçları
Summary🎯 YÖKDİL Kısa Yol — Zaman İfadeleri
- Huni: IN (yıl/ay/mevsim) → ON (gün/tarih) → AT (saat/an).
- this/last/next/every varsa edat yok: "last night", "every Monday".
- for = süre, since = başlangıç; ikisi de Present Perfect sever. ago = Past Simple.
- Sıklık zarfı: normal fiilden önce, "be" fiilinden sonra.
- Cümledeki zaman kelimesini gör → tense'i seç (yesterday→Past, since→Perfect, tomorrow→Future).
- during + isim, while + cümle/-ing. by = son tarih ("…-e kadar").
Pratik Sorular (Özgün)
Original Practice QuestionsAşağıdaki sorular YÖKDİL formatında hazırlanmış özgün sorulardır. Boşluğu doğru seçenekle doldurun.
The patient has been experiencing severe headaches ---- last Monday and has not been able to sleep properly ---- several nights.
The new treatment was first tested ---- laboratory conditions ---- 2019.
The vaccine has been administered to millions of people ---- it was approved, and ---- no serious side effects have been reported.
---- the doctor was examining the patient, the nurse prepared the injection.
The long-awaited clinical trial results are expected to be published ---- the end of this year, although the full report will not be available ---- next spring.
The hospital ---- a new cardiology unit three years ----.
Patients are advised to take their medication ---- exactly the same time every day and to remain on the programme ---- at least six weeks.
The patient's condition improved significantly ---- receiving the new treatment ---- two weeks.
★ SINAV AYARI · EXAM-LEVEL
The patient ---- on this medication ---- almost three months, and there has been a marked improvement ever since.
All preliminary results must be submitted ---- the end of the month; however, the final report need not be completed ---- the following spring.
---- the operation, the anaesthetist monitored the patient's vital signs continuously ---- nearly four hours.