Parallelism
collecting, analysing and interpreting
Paralel yapı, bir listede ya da karşılaştırmada birbirine bağlanan ögelerin aynı dilbilgisel biçimde olmasıdır. YÖKDİL Sağlık'ta özellikle and/or listeleri, not only…but also gibi correlative bağlaçlar ve prefer/as…as karşılaştırmaları paralellik gerektirir.
Paralellik Mantığı
same form, same levelBir bağlaç (and, or, but) ya da correlative kalıp (not only…but also) iki veya daha fazla ögeyi bağladığında, bu ögeler aynı türde olmalıdır: hepsi isim, hepsi -ing, hepsi mastar ya da hepsi sıfat. Karışık biçim hem kulağa yanlış gelir hem de sınavda klasik bir hata tuzağıdır.
İsim + İsim
diet and exercise
-ing + -ing
collecting and analysing
to V + (to) V
to rest and (to) recover
Sıfat + Sıfat
safe and effective
Listelerde Paralellik
A, B and C — same formÜç ve daha fazla öge aynı biçimde
and / or listesi| Biçim | Özgün tıp örneği | Doğal Türkçe |
|---|---|---|
| -ing listesi | The study involved collecting, analysing and interpreting clinical data.🔊 | Çalışma; klinik verilerin toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasını içeriyordu. |
| isim listesi | A healthy lifestyle requires good diet, regular exercise and adequate sleep.🔊 | Sağlıklı yaşam; iyi beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uyku gerektirir. |
| mastar listesi | The aim is to diagnose early, treat promptly and prevent recurrence.🔊 | Amaç; erken teşhis etmek, hemen tedavi etmek ve nüksü önlemektir. |
Correlative Bağlaçlarda Paralellik
not only…but alsoİkili bağlaçların iki tarafı eşit biçimde
both…and · either…or| Kalıp | Özgün tıp örneği | Doğal Türkçe |
|---|---|---|
| not only…but also | The drug not only relieves pain but also reduces inflammation.🔊 | İlaç sadece ağrıyı dindirmekle kalmaz, iltihabı da azaltır. |
| both…and | The therapy is both safe and effective for elderly patients.🔊 | Tedavi yaşlı hastalar için hem güvenli hem etkilidir. |
| either…or | Patients can either take the tablet or use the injection.🔊 | Hastalar ya tableti alabilir ya da enjeksiyonu kullanabilir. |
| neither…nor | The treatment was neither painful nor expensive.🔊 | Tedavi ne acılıydı ne de pahalı. |
Karşılaştırmalarda Paralellik
prefer X to Y · as…asKarşılaştırılan ögeler aynı biçimde
prefer doing to doing| Yapı | Özgün tıp örneği | Doğal Türkçe |
|---|---|---|
| prefer … to … | Many patients prefer taking tablets to receiving injections.🔊 | Çoğu hasta enjeksiyon almaktansa tablet almayı tercih eder. |
| as … as | Prevention is as important as treatment in public health.🔊 | Halk sağlığında önleme, tedavi kadar önemlidir. |
| more … than … | Eating well is more effective than relying on supplements.🔊 | İyi beslenmek, takviyelere güvenmekten daha etkilidir. |
Fiil Biçimi Tutarlılığı
consistent verb formsBağlı fiiller aynı zaman/biçimde
V + V| Durum | Özgün tıp örneği | Doğal Türkçe |
|---|---|---|
| geçmiş + geçmiş | The nurse cleaned the wound, applied a dressing and recorded the data.🔊 | Hemşire yarayı temizledi, pansuman yaptı ve verileri kaydetti. |
| modal + yalın | Patients should rest, drink fluids and avoid heavy meals.🔊 | Hastalar dinlenmeli, sıvı almalı ve ağır öğünlerden kaçınmalıdır. |
| amaç paralelliği | The campaign was designed to inform the public and encourage screening.🔊 | Kampanya, halkı bilgilendirmek ve taramayı teşvik etmek için tasarlandı. |
Sık Hatalar
mixed forms| Yanlış | Doğru | Neden? |
|---|---|---|
| The study involved collecting, analysis and to interpret data. | The study involved collecting, analysing and interpreting data.🔊 | Üçü de -ing olmalı. |
| The drug not only relieves pain but also a reduction in fever. | The drug not only relieves pain but also reduces fever.🔊 | İki taraf da fiil olmalı: relieves / reduces. |
| She prefers to walk than running. | She prefers walking to running.🔊 | prefer + -ing to + -ing. |
| Patients should rest, drinking fluids and avoid meals. | Patients should rest, drink fluids and avoid meals.🔊 | should sonrası üç yalın fiil. |
Özgün Mini Quiz
8 exam-style parallelism questions1. The newly appointed research team was made responsible for collecting the raw data, analysing it statistically and ---- the results for the international journal.
2. The new combination therapy not only ---- blood pressure within a few weeks but also ---- the resting heart rate of most elderly patients.
3. A genuinely balanced lifestyle depends on a nutritious diet, ---- physical activity and ---- amount of high-quality sleep.
4. When given the choice, most patients say they would prefer taking medication orally at home to ---- regular injections at a clinic and ---- lengthy stays in hospital.
5. The national programme aims to educate the general public about the early signs of cancer, ---- regular screening and ---- the proportion of late diagnoses.
6. In the large multicentre trial, the treatment proved to be not only remarkably safe ---- highly effective, and it was reported to be ---- well tolerated and inexpensive.
7. Working calmly under enormous pressure, the surgeon carefully examined the scan, ---- the exact location of the tumour and ---- a detailed plan for its removal.
8. Public health experts agree that early detection of the disease is just ---- important ---- the choice of an effective course of treatment.
Sınav Ayarı · Exam-Level
authentic YÖKDİL-style · longer & harder1. The newly approved monoclonal antibody not only ---- the progression of the disease but also ---- the frequency of severe complications in high-risk patients.
2. Effective infection control in hospitals depends on identifying carriers promptly, ---- contaminated equipment thoroughly and ---- staff in strict hygiene protocols.
3. Many elderly patients, when given the choice, prefer ---- their medication at home to ---- lengthy stays in hospital, provided that adequate community support is available.